Paula Jacobsohn

Paula krijgt het stevig voor haar kiezen. Niet alleen maakt ze als joods meisje de oorlog mee, als Duiste vluchteling in Nederland. Daarnaast lijdt ze ook nog onder de scheiding van haar ouders, waardoor ze moet opgroeien in weeshuizen. Om meteen maar het verhaal te spoilen: de drie leden van het voormalige gezin Jacobson zijn vermoord.

Paula is geboren in Altona bij Hamburg op 3 april 1925. [1] Ze is het enige kind van Julius Jacobsohn en Rosa Rosenfeldt. Als Paula zeven jaar oud is scheiden haar ouders. Vader, moeder en Paula emigreren naar Nederland. Paula komt op 2 april 1934 in ons land. [2] Zowel vader Julius als moeder Rosa moeten werken voor de kost Voor Paula betekent het dat ze naar een weeshuis moet. Ze is op 17 mei 1934 als negenjarige ingeschreven in het Leidse Weeshuis. [3] 

Paula in 1936 [4]

In november 1936 komt Paul in het Centraal Israëlitisch Weeshuis op de Nieuwegracht 92 in Utrecht. [5] Aleida Frank, een overlevende van het CIW vertelt later: [6] ‘Paula was een vriendinnetje van me, ze was enig kind en kwam uit Hamburg. Ze had vaak last van astmatische aanvallen en meneer Themans (de directeur van het weeshuis) had mij gevraagd haar bij te staan als dat nodig was. Ik hielp haar altijd de trap op naar boven, omdat ze zo kortademig was.‘

Paula gaat naar de openbare ULO school op de Hamburgerstraat. Ook het eerste oorlogsjaar mag ze daar nog naar toe. Maar na de zomervakantie van 1941 is het voor joden verboden om de 'gewone' scholen te bezoeken. Ze moeten wachten tot er in Utrecht een speciale Joodse school is opgericht. Half oktober is de lagere school gevestigd in het schoolgebouw Ondiep 63. Paula kan pas half november weer naar school, want dan is in dat gebouw ook een ULO afdeling. Haar naam staat op de eerste leerlingenlijst van de Joodse school:

Paula heeft hooguit drie maanden die school kunnen bezoeken, want op 13 februari 1942 zijn alle Duitse weeskinderen uit het CIW ingeschreven in kamp Westerbork.[7] Paula blijft relatief lang in kamp Westerbork. Ze hoort tot de 'Alte Lagerinsassen' (Oude kampbewoners). Vaak zijn dat Duitstalige joden die in het kamp een vaak administratief baantje kregen. Pas op 18 januari 1944 gaat Paula op transport naar Theresiënstadt. Dat doorvoerkamp is dan al overvol. Half mei 1944 is Paula doorgestuurd naar Auschwitz. Daar is ze kennelijk geselecteerd voor dwangarbeid, want ze is doorgestuurd naar een kleiner kamp in de buurt van Danzig (nu Gdansk): Stutthof. [8] Op 28 februari 1945 overlijdt Paula in dat kamp. Ze is dan 19 jaar oud.

Paula Jacobsohn 1925-1945 [9]